Trabzon Haber
Türkiye, deprem gerçeğiyle yüzleşirken, 145 milyar TL’lik deprem vergisinin akıbeti sis perdesi ardında. Halkın cebinden çıkan bu devasa meblağ, deprem hazırlıkları yerine karanlık dehlizlerde mi kayboldu?
DEPREM VERGİSİ SORGULANIYOR
1999 Marmara Depremi’nin ardından hayata geçirilen Özel İletişim Vergisi (ÖİV), depremzedelerin yaralarını saracağı ve afetlere karşı önlem alacağı umuduyla kabul görmüştü. Ancak yıllar geçtikçe, toplanan bu devasa miktarın nereye harcandığı sorusu cevapsız kaldı. 2025 yılı itibarıyla 145 milyar TL’ye ulaşan bu vergi gelirinin akıbeti, kamuoyunda büyük bir merak ve şüpheyle karşılanıyor. Vergilerin deprem öncesi hazırlıklara mı yoksa afet sonrası harcamalara mı gittiği hala netlik kazanmış değil.
VERGİ KALICI, ŞEFFAFLIK YOK
Başlangıçta geçici bir önlem olarak lanse edilen ÖİV, zamanla kalıcı hale geldi. Cep telefonu, sabit hat, internet ve TV hizmetlerinden alınan yüzde 10’luk vergi, her ay milyonlarca vatandaşın cebinden çıkmaya devam ediyor. Ancak toplanan bu paranın nereye harcandığına dair şeffaf bir açıklama yapılmaması, kamuoyunda büyük bir tepkiye yol açıyor. Uzmanlar ve sivil toplum kuruluşları, deprem vergisinin amacına uygun olarak kullanılması ve harcamaların şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini vurguluyor.
BAKAN ŞİMŞEK’İN AÇIKLAMASI TARTIŞMA YARATTI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in, deprem vergisinin genel bütçeye aktarıldığı ve belirli bir harcama kalemine ayrılmadığı yönündeki açıklaması, kamuoyunda büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Şimşek’in bu açıklaması, “Deprem vergisi nereye harcanıyor?” sorusunu daha da karmaşık hale getirdi. Vatandaşlar, deprem gibi hayati bir konuda toplanan vergilerin, neden öncelikli olarak depremle ilgili çalışmalara ayrılmadığını sorguluyor.
AFET SONRASI HARCAMALAR MI ÖNCELİKLİ?
2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından kurulan Afet Yeniden İmar Fonu, deprem sonrası yeniden yapılanma ve altyapı çalışmaları için devreye alındı. Ancak bu fonun harcamaları konusunda da kamuoyuna yeterli bilgi verilmiyor. 2025 yılı bütçesine göre AFAD’a 266,9 milyar TL, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na ise 219,2 milyar TL kaynak ayrıldı. Bu rakamlar, devletin afet sonrası için büyük bütçeler ayırdığını gösterse de, afet öncesi önlem ve hazırlıkların hala geri planda bırakıldığı eleştirilerine neden oluyor.
VATANDAŞ ŞEFFAFLIK BEKLİYOR
Deprem uzmanları ve vatandaşlar, deprem vergisinin nereye harcandığının şeffaf bir şekilde açıklanmasını ve bu kaynağın önleyici çalışmalar için doğrudan kullanılmasını talep ediyor. Uzmanlar, afet yaşandıktan sonra yapılacak harcamaların maliyetinin çok daha yüksek olduğunu ve en önemlisi can kayıplarını engelleyemediğini vurguluyor. Bu nedenle, deprem öncesi alınacak önlemlerin ve yapılacak hazırlıkların hayati önem taşıdığına dikkat çekiyorlar. Halk, devletten deprem vergisi konusunda şeffaflık ve hesap verebilirlik bekliyor.
