Trabzon Haber
Ucuz et hayali suya düştü! Ekonomist İnan Mutlu, Türkiye’deki kırmızı et fiyatlarının dünya ortalamasını katbekat aştığını vurgularken, ESK’nın vergi rekortmeni olması şaşkınlık yarattı.
DÜNYA İLE TÜRKİYE ARASINDA ET UÇURUMU
Türkiye’de kırmızı et fiyatları, son yıllarda durmak bilmeyen bir yükseliş trendinde. Ekonomist İnan Mutlu’nun çarpıcı açıklamalarına göre, Türkiye’deki et fiyatları dünya ortalamasının tam 2,5 katı üzerine çıktı. Bu durum, Türk halkının kırmızı ete erişimini zorlaştırırken, sektördeki dengesizlikleri de gözler önüne seriyor.
ŞOK EDEN RAKAMLAR: ET FİYATLARI NEREDEN NEREYE?
Verilere göre, dünya genelinde 1 kilogram dana etinin ortalama fiyatı 6,72 dolar civarında seyrediyor. Ancak Türkiye’de aynı miktar et için ödenmesi gereken tutar, dudak uçuklatan bir şekilde 17,76 dolara kadar yükseliyor. Bu fahiş fark, Türkiye’nin kırmızı et piyasasında derinlemesine yapısal sorunlar barındırdığını açıkça ortaya koyuyor. Vatandaşlar, temel bir besin maddesine ulaşmakta dahi zorlanırken, yetkililerin sessizliği tepkilere neden oluyor.
ESK’NİN AMACI SAPTIRILDI MI?
İnan Mutlu, Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) kuruluş amacına dikkat çekerek eleştirilerini dile getirdi. ESK’nın, halka daha uygun fiyatlı et sunmak amacıyla kurulduğunu hatırlatan Mutlu, kurumun yüksek kâr elde ederek vergi rekortmenleri arasına girmesini şaşkınlıkla karşıladığını belirtti. Bu durum, kurumun asli görevinden saptığı ve vatandaşın değil, kendi çıkarlarını gözettiği yönünde eleştirilere yol açıyor.
VATANDAŞIN CEBİ YANGIN YERİ: ALIM GÜCÜ NASIL ETKİLENDİ?
Türkiye’de yaşanan yüksek enflasyon ve döviz kurlarındaki artış, gıda ürünlerinde görülmemiş fiyat artışlarına zemin hazırladı. Kırmızı et, bu artıştan en çok etkilenen ürünlerin başında geliyor. Dar gelirli vatandaşlar için kırmızı et, artık lüks bir tüketim maddesi haline gelirken, birçok aile et tüketimini minimum seviyeye indirmek zorunda kalıyor. Sektör temsilcileri, talebin giderek azaldığını ve bu durumun sürdürülebilir olmadığını vurguluyor.
NEDEN BU KADAR PAHALI? ETİN ARKASINDAKİ GERÇEKLER
Uzmanlara göre, Türkiye’de kırmızı etin dünya ortalamasının üzerinde olmasının altında yatan çeşitli nedenler bulunuyor:
* Yüksek yem maliyetleri: Hayvancılık sektörünün en önemli gider kalemlerinden biri olan yem maliyetleri, Türkiye’de oldukça yüksek seviyelerde seyrediyor.
* Hayvan ithalatına bağımlılık: Türkiye, et ihtiyacını karşılamak için büyük ölçüde hayvan ithalatına bağımlı durumda. Bu durum, döviz kurlarındaki dalgalanmalardan doğrudan etkilenerek fiyatları artırıyor.
* Aracıların fazlalığı: Üreticiden tüketiciye ulaşana kadar geçen süreçte aracıların sayısının fazla olması, fiyatların katlanmasına neden oluyor.
* Kamu kurumlarının yetersizliği: Kamu kurumlarının piyasa düzenlemesi ve denetimi konusunda yetersiz kalması, fırsatçıların önünü açıyor ve fiyatların kontrolsüz bir şekilde yükselmesine neden oluyor.
Mutlu, bu sorunlara çözüm bulunmaması halinde et fiyatlarının daha da artabileceği uyarısında bulundu.
NASIL BİR ÇÖZÜM MÜMKÜN? UZMANLAR NE DİYOR?
Ekonomist Mutlu’ya göre, kırmızı et fiyatlarının dengelenmesi için atılması gereken adımlar şu şekilde sıralanıyor:
* ESK’nın asli görevine dönmesi: Kâr odaklı çalışmak yerine, halka uygun fiyatlı et sunmayı hedeflemesi.
* Yerli üretimin teşvik edilmesi: Çiftçilere yem ve diğer girdilerde destek sağlanarak yerli üretimin artırılması.
* Aracıların azaltılması: Üretici ve tüketici arasındaki doğrudan bağlantının kurulması.
* İthalata bağımlılığın azaltılması: Sürdürülebilir hayvancılık politikaları uygulanarak ithalata bağımlılığın azaltılması.
Bu adımların atılmaması durumunda, Türkiye’de kırmızı etin dünya ortalamasına kıyasla uzun süre pahalı kalmaya devam edeceği öngörülüyor.
