Trabzon Haber
Oğuzların 24 boyundan biri olan Çepniler, Karadeniz’in Türkleşmesinde önemli bir rol oynamıştır. Peki, Çepni kelimesi ne anlama geliyor, kimlere denir? Detaylar haberimizde!
ÇEPNİ BOYUNUN KÖKENİ
Çepniler, tarih boyunca savaşçı kimlikleriyle öne çıkmışlardır. Kaşgarlı Mahmud’un Dîvânu Lugâti’t-Türk eserinde de adı geçen Çepniler, Selçuklu’nun Anadolu’ya girişiyle birlikte başta Doğu Karadeniz olmak üzere Güneydoğu ve Batı Anadolu bölgelerine yerleşmişlerdir.
ÇEPNİ İSMİNİN ANLAMI
Çepni kelimesinin anlamı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Oğuz Kağan Destanı’nda bu kelime, “mert, yiğit, asi ve cesur” olarak tanımlanırken, Macar Türkolog Gyula Németh ise kelimenin Kırgızca “çep” (kalkan) ve Türkçe “çeper” kelimelerinden türediğini belirtmektedir. Türkmen tarihçi Soltanşa Ataniyazov’a göre ise Çepni, “küçük parça, grup veya sürü” anlamına gelmektedir.
TRABZON’LULAR ÇEPNİ Mİ?
Trabzon’un kırsal kesimlerinde Çepni boyunun izleri yoğun olarak görülmektedir. Çepniler, Osmanlı hakimiyetine girdikten sonra genellikle Sünniliğe geçiş yapmış olsalar da Anadolu’da yaşayan bazı Çepni grupları Alevi-Bektaşi inancını sürdürmektedir. Günümüzde Doğu Karadeniz’deki birçok köyde Çepni soyundan gelen aileler yaşamaktadır.
ÇEPNİLER GÜNÜMÜZDE NERELERDE YAŞIYOR?
Çepniler, günümüzde özellikle Giresun, Trabzon, Ordu ve Sinop gibi Karadeniz illerinde yoğun olarak yaşamaktadır. Bunun yanı sıra Güneydoğu Anadolu, Ege ve İç Anadolu bölgelerinde de Çepni kökenli topluluklar bulunmaktadır.
ÇEPNİLERİN ANADOLU’YA GELİŞİ
Anadolu’ya girdikten sonra Çepnilerin bir kısmı Karadeniz’e, bir kısmı ise Güneydoğu Anadolu’ya yönelmiştir. Güneydoğu’ya yerleşen gruplara “Oturak Çepni” ya da “Rumkale Çepnileri” denirken, Karadeniz’e göç eden Çepniler ise bölgenin Türkleşmesinde büyük rol oynamışlardır.
HACİEMİROĞULLARI BEYLİĞİ VE ÇEPNİLER
Karadeniz’in Türkler tarafından fethi sürecinde Çepniler, özellikle Giresun ve çevresinde etkili olmuş, Hacıemiroğulları Beyliği’ni kurmuşlardır. 1277 yılında Trabzon İmparatorluğu’nun Sinop’a saldırısı, Çepni savaşçılarının zaferiyle sonuçlanmış ve bu olay, Çepnilerin bölgedeki gücünü pekiştirmiştir. Hacıemiroğulları Beyliği’nin kurucusu olarak Bayram Bey ve Hacı Emir İbrahim Bey’in isimleri ön plana çıkmaktadır.
ÇEPNİ KÜLTÜRÜNÜN KARADENİZ’E ETKİSİ
Çepniler, Karadeniz’in kültürel yapısında önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle Karadeniz kemençesi etrafında şekillenen müzik kültürü, Çepni etkisini taşımaktadır. Başlangıçta sadece kadınların oynadığı horonlarda kullanılan kemençe, zamanla bölgedeki tüm halkın kimlik unsuru haline gelmiştir.
