Trabzon Haber
Trump yönetiminden iki üst düzey yetkili, telekonferans yoluyla düzenledikleri basın brifinginde ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının öncesindeki müzakere sürecini değerlendirdi.
Müzakere sürecinin inişli çıkışlı olduğunu anlatan yetkililer, İranlıların bu süreçte “kendilerine zaman kazandıracak şekilde” hareket ettiğini savundu.
Yetkililer, “İranlıların nükleer silaha ulaşmaları birkaç gün veya birkaç hafta sürebilirdi ve bunu başarmak için gerekli tüm imkanlara sahiptiler.” dedi.
ABD’nin, İran’la nükleer müzakerelerinde temel olarak üç hedefinin olduğunu kaydeden yetkililer, bunların her biri için kapsamlı şekilde müzakere yürüttüklerini ancak İranlılarla istedikleri noktaya gelemediklerini söyledi.
ABD’nin müzakerelerdeki üç hedefi
İran’ın elinde yaklaşık 10 bin kilogram zenginleştirilmiş malzeme olduğunu belirten yetkililer, bu malzemenin yaklaşık 460 kilogramının yüzde 60 zenginleştirilmiş uranyum, 1000 kilogramının yüzde 20 zenginleştirilmiş uranyum ve geri kalan yaklaşık 8 bin 500 kilogramının ise yüzde 3,67 zenginleştirilmiş uranyumdan oluştuğunu söyledi.
“Bu, bizim için ilk hedefti. Elbette nükleer bomba olmaması. Dolayısıyla İranlılardan tüm malzemeyi geri almamız gerekiyordu.” diyen yetkililer, bu oranın, nükleer anlaşmada izin verilen oranın yaklaşık 5 katı olduğuna işaret etti.
ABD’nin müzakerelerdeki ikinci hedefinin, haziran ayında vurulan üç nükleer tesis olan Natanz, Fordo ve İsfahan’ın “sonsuza kadar ve tamamen kapatılmasını” sağlamak olduğunu kaydeden yetkililer, üçüncü hedefinin ise İran’ın Hizbullah, Husiler ve Hamas gibi bölgedeki “vekil” unsurlarına desteğini kesmesini temin etmek olduğunu kaydetti.
ABD’nin sivil nükleer amaçlar için İran’a istediği kadar ücretsiz nükleer yakıt vermeyi taahhüt ettiğini aktaran diğer yetkililer, İranlıların bunu hiçbir zaman kabul etmediğini ve “bizim kendi nükleer yakıtımızı üretme hakkımız var” söylemini öne sürdüklerini belirtti.
Yetkililer, İran’daki bir tesiste “radyoizotop” üretildiğini fark ettiklerini anlatırken, “JCPOA (Ortak Kapsamlı Eylem Planı) kapsamında, minimum zenginleştirme seviyesi yüzde 3,67 idi. Radyoizotop geliştirmek için bir araştırma reaktörü yüzde 20 seviyesinde zenginleştirme yapmalıdır. Bu kabul edilemez bir durumdu.” değerlendirmesini yaptı.
ABD-İsrail’in İran’a saldırıları
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat’ta İran’a askeri saldırı başlattı.
İran da İsrail’in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.
İran Kızılayı, ABD-İsrail saldırılarında 787 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.
