Trabzon Haber
Ucuz et hayalleri suya düştü! Türkiye, kırmızı et fiyatlarında dünya rekorunu kırarken, Et ve Süt Kurumu (ESK) vergi rekortmeni olarak şaşırttı.
Ekonomist İnan Mutlu, Türkiye’deki kırmızı et fiyatlarının dolar bazında dünya ortalamasının katbekat üzerinde olduğunu belirterek, Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) bu durumdaki rolünü eleştirdi.
ET FİYATLARI: UÇURUM GİDEREK BÜYÜYOR
Türkiye’de kırmızı et fiyatları, son yıllarda durdurulamaz bir yükseliş trendinde. Ekonomist İnan Mutlu’nun analizine göre, Türkiye’deki et fiyatları dünya ortalamasının 2,5 katına ulaşmış durumda.
Mutlu’nun paylaştığı verilere göre, dünya genelinde 1 kilogram dana etinin ortalama fiyatı 6,72 dolar civarında seyrederken, Türkiye’de bu rakam dudak uçuklatan bir şekilde 17,76 dolara kadar yükseliyor. Bu devasa fark, Türkiye’nin kırmızı et piyasasında derinleşen sorunların açık bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
ESK’NIN MİSYONU TARTIŞMA YARATIYOR
İnan Mutlu, açıklamasında Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) kuruluş amacını sorgulayarak dikkat çekti. ESK’nın temel görevinin, vatandaşlara uygun fiyatlı et sağlamak olduğunu hatırlatan Mutlu, kurumun yüksek kâr elde ederek vergi rekortmenleri arasına girmesini eleştirdi.
“Halkın ucuz ete erişimini sağlamakla yükümlü olan bir kurumun, kâr odaklı çalışması, et fiyatlarındaki bu aşırı artışın ana nedenlerinden biri,” diyen Mutlu, sistemin baştan aşağı yeniden değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
VATANDAŞIN CEBİ YANGIN YERİ
Türkiye’de tırmanan enflasyon ve yükselen döviz kurları, gıda ürünlerinde görülmemiş fiyat artışlarına zemin hazırlıyor. Kırmızı et, bu durumdan en ağır darbeyi alan ürünlerin başında geliyor. Özellikle dar gelirli vatandaşlar için kırmızı et, neredeyse erişilemez bir lüks haline geldi.
Birçok aile, haftalık hatta aylık et tüketimini asgari düzeye indirirken, sektör temsilcileri de talepteki dramatik düşüşe dikkat çekiyor. Bu durum, hem üreticiler hem de tüketiciler açısından sürdürülebilir olmayan bir tabloyu ortaya koyuyor.
NEDEN BU KADAR PAHALIYIZ?
Uzmanlara göre, Türkiye’deki kırmızı et fiyatlarının dünya ortalamasının üzerinde seyretmesinin temelinde yatan çeşitli faktörler bulunuyor:
* Yüksek yem maliyetleri üreticileri zor durumda bırakıyor.
* Hayvan ithalatına olan bağımlılık, fiyatları yukarı çekiyor.
* Aracıların çokluğu, tüketiciye yansıyan fiyatları artırıyor.
* Kamu kurumlarının piyasayı düzenleme konusunda yetersiz kalması, spekülasyonlara zemin hazırlıyor.
Mutlu, bu yapısal sorunlara çözüm bulunmadığı takdirde, et fiyatlarının daha da artabileceği uyarısında bulundu.
ÇÖZÜM YOLLARI NELER OLABİLİR?
Ekonomist İnan Mutlu’ya göre, kırmızı et fiyatlarının makul seviyelere çekilebilmesi için atılması gereken kritik adımlar şunlar:
* Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) kuruluş amacına dönerek, kâr maksimizasyonu yerine ucuz et sağlamayı önceliklendirmesi.
* Yerli üretimin teşvik edilmesi, çiftçilere yem ve diğer girdilerde destek sağlanması.
* Aracıların ortadan kaldırılması ve doğrudan üretici-tüketici bağlantılarının güçlendirilmesi.
* İthalata olan bağımlılığın azaltılması ve sürdürülebilir hayvancılık politikalarının hayata geçirilmesi.
Bu adımların atılmaması halinde, Türkiye’de kırmızı etin uzun bir süre boyunca dünya ortalamasının çok üzerinde bir fiyata satılmaya devam edeceği öngörülüyor.
