
Küresel şirket iflasları, 2024 yılında son 12 yılın en yüksek seviyesine ulaşarak adeta bir şirket kıyametinin sinyallerini veriyor. Dun & Bradstreet’in “2024 Küresel İflas Raporu”, pandemi sonrası yapısal sorunlar, sıkı para politikaları ve jeopolitik risklerin etkisiyle dünya genelinde şirketlerin hayatta kalma mücadelesi verdiğini gösteriyor. Türkiye de bu yıkıcı trendden kaçamadı ve şirket iflaslarında yüzde 23’lük bir patlama yaşandı.
Rapora göre, incelenen 47 ülkenin yüzde 65’inde şirket iflasları tırmanışa geçti. Savaşın pençesindeki Ukrayna, yüzde 126’lık rekor bir artışla listenin başında yer alırken, Singapur yüzde 40, Belarus ise yüzde 39’luk artışlarla onu takip etti. Avustralya, Kanada, Polonya, Fransa, Suudi Arabistan ve Endonezya da iflas oranlarında yüzde 20’nin üzerinde artış kaydeden ülkeler arasında.
Türkiye’deki tablo da iç açıcı değil. 2024’te şirket iflasları yüzde 23 arttı. CRIF İzleme Servisi’nin verilerine göre, geçtiğimiz yıl 465 şirket iflas bayrağını çekti. Uzmanlar, bu durumun döviz kurundaki çılgın dalgalanmalar, yüksek faiz oranları ve küresel talepteki düşüşle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtiyor.
İFLASLARI TETİKLEYEN FAKTÖRLER
Dun & Bradstreet raporunda dikkat çeken bazı kritik faktörler bulunuyor:
* Pandemi sonrası devlet desteklerinin aniden kesilmesi
* Merkez bankalarının sıkı para politikaları ve faiz artışları
* Küresel ekonomideki yavaşlama ve belirsizlik
* Tüketici talebindeki zayıflık
* Tedarik zincirlerindeki kronik aksamalar
* Jeopolitik riskler ve savaşların yarattığı güvensizlik
Özellikle düşük kâr marjıyla çalışan sektörlerdeki şirketler, artan faiz yükü ve azalan tüketici talebi nedeniyle ayakta kalmakta zorlanıyor.
GÜVENLİ LİMANLAR: İFLASI AZALTAN ÜLKELER
Küresel iflas dalgasına rağmen bazı ülkeler, olağanüstü bir direnç göstererek şirket iflaslarını azaltmayı başardı. Yunanistan, yüzde 48’lik düşüşle listenin zirvesinde yer alırken, Kolombiya (%43), Hong Kong (%37), Çin (%31), Rusya (%26), Avustralya (%19), Arjantin (%18), Kazakistan (%17), Güney Kore, Finlandiya ve Danimarka (%12) da dikkat çekici bir performans sergiledi.
UZMANLARDAN ACİL UYARILAR
Dun & Bradstreet COO’su Julian Prower, şirketlerin iflas süreçlerine dair çarpıcı açıklamalarda bulundu. Prower, “2020-2022 yıllarında devlet destekleri sayesinde birçok şirket hayatta kaldı, ancak 2023’ten itibaren ekonomik gerçekler kendini göstermeye başladı” dedi. 2024’te ise incelenen 47 ülkenin yüzde 65’inde şirket iflaslarının arttığını vurguladı.
Prower’a göre, dijitalleşme, değişen tüketici tercihleri ve yüksek borçlanma maliyetleri birçok şirketi köşeye sıkıştırdı. Bu zorluklarla başa çıkmak için işletmelerin stratejik risk yönetimine yönelmesi gerektiğini de sözlerine ekledi.
RİSK ALTINDAKİ SEKTÖRLER
Küresel iflas dalgası, özellikle düşük kâr marjıyla çalışan sektörleri derinden etkiledi. İnşaat, perakende, otomotiv, tekstil ve gıda sektörlerinde iflas eden şirketlerin sayısı hızla arttı. Uzmanlara göre, gelecekteki risklerden korunmak için şirketlerin şu adımları atması gerekiyor:
* Dijitalleşme süreçlerine hızla yatırım yapması
* Nakit akışını titizlikle yönetmesi
* Jeopolitik riskleri yakından takip ederek stratejik kararlar alması
* Tedarik zincirlerinde çeşitliliğe gitmesi
ŞİRKETLERİ BEKLEYEN GELECEK
Küresel iflas trendinin devam edip etmeyeceği, merkez bankalarının faiz kararlarına, küresel ticaretteki dalgalanmalara ve jeopolitik risklerin seyrine bağlı olacak. Uzmanlara göre, şirketlerin stratejik risk yönetimini benimsemesi, dijitalleşmeyi bir tercih değil, zorunluluk olarak görmesi gerekiyor. Ayrıca, yerel piyasalara odaklanmak, maliyetleri kontrol altında tutmak ve faiz risklerine karşı önlem almak da hayati önem taşıyor.









