Trabzon Haber
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’ne (NOAA) bağlı Uzay Hava Tahmin Merkezi, Güneş’teki AR4274 aktif bölgesinden dün (Çarşamba) gerçekleşen M7.4 sınıfı bir patlamanın Dünya yönüne güçlü bir koronal kütle atımı (CME) gönderdiğini açıkladı.
Yetkililer, fırtınanın bugün akşam saatleri ile Cuma sabahı arasında gezegenimizin manyetik alanına ulaşmasının beklendiğini bildirdi.
Uyarı: Uydu ve iletişim sistemlerinde aksamalar olabilir
NOAA’nın yaptığı açıklamaya göre, önümüzdeki 24–48 saat içinde etkisini göstermesi beklenen G3 (güçlü) düzeyindeki jeomanyetik fırtına, uydu iletişimi, GPS sistemleri, radyo sinyalleri ve enerji hatlarında geçici bozulmalara yol açabilir.
Uzmanlar, bu süreçte navigasyon hataları, radyo kesintileri ve yüksek voltajlı hatlarda dengesizlikler yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Koronal kütle atımı nedir?
Bilim insanlarına göre, koronal kütle atımı sırasında Güneş’in dış katmanından devasa miktarda plazma ve manyetik alan uzaya fırlatılıyor. Bu enerji bulutu Dünya’ya ulaştığında, manyetosferle etkileşime girerek elektrik akımları ve atmosferik dalgalanmalar oluşturuyor.
Bu durum, teknolojik sistemlerde geçici aksaklıklar yaratırken, kutup bölgelerinde aurora (kutup ışıkları) olarak adlandırılan görsel doğa olaylarına da neden oluyor.
G3 kategorisi: Güçlü ama tehlikeli değil
NOAA, söz konusu fırtınayı “G3 – Güçlü” kategorisinde sınıflandırdı. Bu seviye, doğrudan insan yaşamını tehdit etmese de, uydu, iletişim ve uçuş sistemlerinde geçici etkiler yaratabiliyor.
Güneş fırtınaları G1’den G5’e kadar beş kademede değerlendiriliyor:
G1 (Hafif): Radyo sinyalinde kısa kesintiler, zayıf kutup ışıkları
G2 (Orta): GPS doğruluğunda azalma, orta enlemlerde aurora
G3 (Güçlü): Uydu yön sapmaları, elektrik hatlarında voltaj dalgalanmaları
G4 (Şiddetli): Yaygın iletişim kesintileri, uçuş rotalarında değişiklik
G5 (Aşırı): Küresel sistem arızaları, elektrik şebekelerinde ciddi hasar
Uzmanlar, G3 seviyesinin “kritik altyapıyı etkileyebilecek, ancak kalıcı zarar bırakmayacak” bir düzeyde olduğunu belirtti.
Kutup ışıkları daha geniş bölgelerde görülebilir
NOAA, bu fırtınanın son birkaç ayın en güçlü jeomanyetik olayı olabileceğini bildirdi. Bilim insanları, kutup ışıklarının olağandan daha güneye, örneğin Türkiye’nin kuzeyine kadar görülebileceğini ifade etti.
Ancak Ay’ın güçlü parlaklığının, bu doğa olayının görünürlüğünü bir miktar azaltabileceği aktarıldı.
Küresel izleme çağrısı yapıldı
Uzmanlar, artan Güneş aktiviteleri nedeniyle uzay hava olaylarının düzenli olarak takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Birçok ülkede havacılık, enerji ve iletişim kurumları, sistemlerini olası etkilere karşı yakından izlemeye ve acil durum önlemlerini devreye sokmaya başladı.
