
Merkez Bankası (TCMB), son iki yılda rekor bir zararla sarsıldı. 2023 ve 2024 yıllarında toplamda 1,5 trilyon TL’lik devasa bir kayıp açıklanması, ülke ekonomisinde yankı uyandırdı. Bu durum, finans çevrelerinde endişe yaratırken, uzmanlar hükümeti acil önlemler almaya çağırıyor.
ZARARIN BOYUTU VE NEDENLERİ
TCMB’nin 2024 yılı zararı 700,4 milyar TL olarak gerçekleşti. Bu rakam, 2023’teki 818,1 milyar TL’lik zarar ile birleşince, son iki yılda toplam zarar 1 trilyon 518,6 milyar TL’ye ulaştı. Bu devasa zararın temelinde yatan faktörler ise şöyle sıralanıyor:
* Kur Korumalı Mevduat (KKM) ödemelerindeki artış
* Döviz kuru dalgalanmaları ve açık pozisyonlar
* Yüksek faiz giderleri
Özellikle, KKM sistemine yapılan yüksek ödemeler, TCMB’nin finansal durumunu olumsuz etkileyen en önemli faktör olarak öne çıkıyor. Kur farkı ödemelerinin Hazine yerine TCMB’ye yüklenmesi, zararın katlanmasına neden oldu.
KKM’NİN AĞIR YÜKÜ
Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemi, Türk lirasının değer kaybına karşı mevduat sahiplerini korumak amacıyla hayata geçirilmişti. Ancak, döviz kurlarındaki hızlı yükselişler, KKM ödemelerinin de artmasına yol açtı. Bu durum, TCMB’nin bilançosunda büyük bir yük oluşturdu.
REZERVELERDEKİ DURUM
2024 yılında swap hariç net rezervler pozitife geçmiş olsa da, bu durum TCMB’nin mali tablosunu düzeltmeye yetmedi. Döviz açık pozisyonları ve KKM’nin yarattığı yük, TCMB’nin toparlanmasını zorlaştırdı.
EKONOMİSTLERDEN UYARILAR
Ekonomi uzmanları, TCMB’nin yaşadığı bu büyük zararın ülke ekonomisi üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor. Uzmanlar, bu durumun enflasyonu tetikleyebileceği, döviz kurlarını daha da yükseltebileceği ve yatırımcı güvenini sarsabileceği konusunda uyarıyor. Hükümetin acil olarak mali disiplini sağlaması, yapısal reformlar yapması ve KKM sistemini gözden geçirmesi gerektiği vurgulanıyor. Aksi takdirde, ekonomik istikrarın tehlikeye girebileceği belirtiliyor.







