Pera Müzesi, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün 20. yılına özel olarak basılmamış binlerce kareden oluşan çarpıcı bir sergiyi ziyarete açtı.
İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün (İAE) kuruluşunun 20. yıl dönümü vesilesiyle hazırlanan “Cumhuriyetin Kamera Arkası” sergisi, Pera Müzesi’nde kapılarını açtı. İdil Çetin ve Ahmet Ersoy küratörlüğünde hayata geçirilen bu özel proje, Suna ve İnan Kıraç Vakfı Fotoğraf Koleksiyonu bünyesindeki Basın Fotoğrafları Arşivi’nden seçilen nadide eserleri bir araya getiriyor. Sergi, 1920’li yıllardan 1950’lerin şafağına kadar uzanan süreçte, İstanbul’un gündelik ritmini, toplumsal yapısını ve medyanın perde arkasını sıra dışı bir perspektifle ele alıyor.
DOKSAN BİN NEGATİFTEN ÇIKAN TARİHSEL GİZEM
Serginin odağında, vakfın 2011 yılında edindiği ve 2013’te dijitalleştirme süreçlerini tamamladığı 90 binden fazla cam ve asetat negatiflik devasa koleksiyon yer alıyor. İAE Yöneticisi Gülru Tanman’ın aktardığı bilgilere göre, bu sergi kronolojik olarak 1920-1950 dönemini kapsayan yaklaşık 20 bin parçalık bir alt gruba odaklanıyor. Uzun yıllar süren araştırmalar sonucunda, bu dağınık ve gizemli arşivin büyük oranda ünlü foto muhabiri Selahattin Giz’in kişisel derlemesi olduğu ve usta fotoğrafçı Namık Görgüç ile dönemin diğer profesyonellerinin üretimlerini barındırdığı kesinleşti.
MEDYANIN SANSÜRLENEN VE BASILMAYAN YÜZÜ
Küratör İdil Çetin, koleksiyondaki fotoğrafların dönemin resmi ve resmiyetle özdeşleşmiş görsel hafızasının dışına çıktığını vurguluyor. Gazete sayfalarında kendine yer bulamamış bu kareler; kentin altyapı sorunlarından sokak hayvanlarına, eğlence hayatından adli vakalara, kazalara ve toplumsal olaylara kadar hayatın tüm pürüzlü gerçekliğini yansıtıyor. Sergi tasarımı, dönemin dört sayfalık klasik gazete düzenine sadık kalınarak; siyaset, şehir, adli tıp ve eğlence bölümleri şeklinde kurgulandı. Küratör Ahmet Ersoy ise bu fotoğrafların muhabirlik pratiğinin ham çıktıları olduğunu ve tarihe dair tek tip, egemen algıları yıktığını belirtiyor.
EDİTORYAL MÜDAHALELER VE ZİYARET DETAYLARI
Sergide sadece çekilen anlar değil, fotoğrafların gazete basımına hazırlanırken geçirdiği kazıma, maskeleme ve dekupe gibi fiziksel ve editoryal müdahaleler de gözler önüne seriliyor. Pattu tarafından tasarlanan bu kapsamlı sergiye, çok sayıda uzmanın makaleleriyle katkı sunduğu akademik nitelikte bir katalog da eşlik ediyor.
Cumhuriyetin ilk dönemlerine ışık tutan bu benzersiz sergi, 28 Mart 2027 tarihine kadar Pera Müzesi’nde görülebilecek. Sanatseverler ve tarih meraklıları, müzeyi salıdan cumartesiye 10.00-19.00, pazar günleri ise 12.00-18.00 saatleri arasında ziyaret edebilirler. Ayrıca “Uzun Cuma” etkinlikleri kapsamında cuma günleri 18.00-22.00 arası herkes için, “Genç Çarşamba” uygulamasıyla da çarşamba günleri öğrenciler için ücretsiz giriş imkanı sunuluyor.
