Çin Lideri Şi Cinping, 11 yıl sonra ilk kez resmi ziyaret için ABD’ye gidiyor. 40 yıl önce sıradan bir memur olan Şi, bu kez küresel güç olarak dönüyor.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, çarşamba günü Washington DC’ye gerçekleştireceği resmi ziyaretle 11 yıllık arayı sonlandırıyor. Ancak Şi’nin Amerika macerası çok daha eskiye, kırk yıl öncesine dayanıyor. Henüz Çin’in en güçlü lideri konumuna gelmemişken, ülkenin kuzeyinden gelen yerel bir ilçe yetkilisi olarak Amerikan Orta Batısı’nda tarım araştırmaları yapmış, Iowa’da bir ailenin yanında konaklamıştı. Dönemin Iowa Valisi Terry Branstad ile kurduğu dostluk, devlet medyasında iki ülke arasındaki kişisel bağların sembolü olarak öne çıkarıldı. Bugün ise ABD-Çin ilişkileri ticaret savaşları, teknoloji ambargoları ve askeri rekabetin gölgesinde tamamen farklı bir boyutta seyrediyor.
MAĞARADAN LİDERLİĞE UZANAN ZORLU HAYAT
Şi Cinping, 1953 yılında Pekin’de, Komünist devrimin öncülerinden ve eski başbakan yardımcılarından olan bir babanın oğlu olarak dünyaya geldi. İlk yıllarında elit bir yaşam sürse de, 1960’larda babasının tasfiye edilmesiyle hayatı değişti. Karşı devrimci ilan edilerek 15 yaşında Şaanşi eyaletindeki ücra bir köye gönderilen Şi, yedi yıl boyunca mağara evlerde yaşayıp ağır çiftçilik işlerinde çalıştı. 22 yaşında Tsinghua Üniversitesi’nde kimya mühendisliği okuyarak küllerinden doğan Şi, babasının iade-i itibarı sonrası basamakları hızla tırmandı. Ünlü askeri şarkıcı Peng Liyuan ile evlenen ve 2012’de parti liderliğini Hu Jintao’dan devralan Şi, Çin’in yönetim yapısını kökten değiştirdi.
KÜRESEL SİYASETTE YENİ BİR DÖNEM VE İTTİFAKLAR
İktidarı süresince Kuşak ve Yol Girişimi ile Çin’in küresel nüfuzunu artıran Şi, anayasayı değiştirerek görev süresi sınırını kaldırdı. Şincan, Tibet ve Hong Kong gibi bölgelerde güvenliği sıkılaştırırken, kendi adını taşıyan ideolojiyi parti doktrinine ekletti. Dış politikada ise kişisel ilişkileri devlet çıkarlarının arkasında tutan bir çizgi izledi. Rusya lideri Vladimir Putin’i en yakın sırdaşı olarak nitelendirirken, Donald Trump ile inişli çıkışlı, Hindistan Başbakanı Modi ile ise sınır çatışmaları nedeniyle gergin ilişkiler yürüttü.
Şi Cinping bu hafta Washington DC’ye, geçmişte Iowa çiftliklerinde incelemeler yapan meraklı bir taşra bürokratı olarak değil; modern dünya siyasetinin yönünü tayin eden en etkili aktörlerden biri olarak geri dönüyor.
