Borsa İstanbul’da sığ hisseler üzerinden yürütülen dev manipülasyon operasyonunun detayları ortaya çıktı; onlarca kişi tutuklanırken sistemik risk uyarısı yapıldı.
Sermaye piyasalarında işlem hacmi düşük ve halka açıklık oranı kısıtlı hisseleri hedef alan yapılar, milyarlarca liralık kaynakla fiyatları yapay şekilde yükselterek yatırımcıları mağdur etti. Temel analiz verilerinden uzak, tamamen fiyat hareketine dayalı bu strateji, piyasa işleyişine aykırı bir tablo ortaya koydu.
SIĞ HİSSELERDE YAPAY FİYAT ARTIŞI
Manipülatörler, piyasada dolaşan lot sayısı az olan hisselere odaklanarak strateji geliştirdi. Yaklaşık 3 ila 10 milyar liralık sermaye ile bu hisseleri üst üste tavan serisine bağlayan gruplar, fiyatların 200 liradan 4 bin 500 liraya kadar, yani 20-30 kat yükselmesini sağladı. Şirketlerin üretimi, ihracatı ve kârlılığı gibi temel göstergeler görmezden gelinerek oluşturulan bu suni yükseliş, çok sayıda yatırımcıyı sürü psikolojisiyle sisteme dahil etti. Fiyatlar zirveye ulaştığında yapılan kâr realizasyonları ise hazırlıksız yakalanan küçük yatırımcıların büyük zararlar etmesine yol açtı.
PARA PİYASASI FONLARINDAKİ SİSTEMİK RİSK
Süreç sadece hisse senetleriyle sınırlı kalmayıp, normalde en düşük risk grubunda yer alan para piyasası fonlarını da tehdit eder hale geldi. Bazı portföy yönetim şirketlerinin, manipülasyona konu olan hisseleri para piyasası fonlarına teminat olarak göstermesi ciddi bir açık yarattı. Hisse değerlerinin hızla çökmesiyle birlikte 100 milyon liralık teminatların reel karşılığı 20 milyon liraya kadar geriledi. Ekonomi yönetimi, bu durumun finansal sisteme yayılmasını önlemek amacıyla dikey riskleri sınırlandıracak tedbirleri uygulamaya koydu.
ADLİ SÜREÇ VE TUTUKLAMA DALGASI
Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı ve ilgili makamlarca yürütülen soruşturmalarda, özellikle sosyal medya üzerinden yürütülen algı faaliyetlerine darbe vuruldu. Operasyonlar kapsamında 20 kişinin ardından 16 şüphelinin daha tutuklandığı bildirilirken, manipülatif paylaşımlar yapan 246 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi. Ayrıca Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yayınladığı yeni rehberle fonların tek bir hisse senedinde yüzde 40 gibi yüksek oranlarda hakimiyet kurmasının önüne geçerek yapısal bir kısıtlama getirdi.
Piyasa dinamiklerini bozan bu organizasyonlara yönelik yasal takip sürerken, yatırımcıların temel analiz kriterlerine dayalı kararlar vermesinin önemi bir kez daha vurgulandı.
