BirdLife raporuna göre dünyadaki göçmen kuşların yüzde 45’i azalıyor, her 9 türden biri ise tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor.
Dünya Kuşları Koruma Kurumu (BirdLife International), dört yıllık bir çalışmanın ardından tamamen göçmen kuşlara ve onların küresel seyahat rotalarına odaklanan kapsamlı bir rapor paylaştı. Milyarlarca kuşun mevsimsel kaynaklara ulaşmak adına katettiği geniş güzergahları ele alan araştırma, doğal yaşamın karşı karşıya kaldığı dramatik düşüşü gözler önüne serdi. Rapordaki verilere göre, gezegendeki 1843 göçmen kuş türünün neredeyse yarısı ciddi bir nüfus kaybı yaşıyor.
KÜRESEL GÖÇ YOLLARI VE AZALAN POPÜLASYONLAR
Yapılan incelemeler, kara ve su kuşlarının dört ana, deniz kuşlarının ise altı farklı büyük göç yolu sistemini kullandığını gösteriyor. Kıtaları ve okyanusları birbirine bağlayan bu devasa ağlarda yaşam mücadelesi veren türlerin yüzde 45’inde gerileme tespit edildi. Özellikle denizel ekosistemleri, sulak alanları ve ormanları mesken tutan kuşların durumu endişe veriyor; göçmen kıyı kuşlarının yüzde 54’ünün nüfusu hızla eriyor.
HER DOKUZ TÜRDEN BİRİ TEHDİT ALTINDA
Raporda, küresel ölçekteki göçmen kuşların yüzde 11’inin, yani yaklaşık her 9 türden birinin neslinin tükenme riskiyle yüz yüze olduğu vurgulandı. Son 150 yıllık süreçte 7 göçmen kuş türünün dünyadan tamamen silindiği veya silinmiş olabileceği aktarıldı. En büyük tehdit ise deniz ve kıyı kuşları üzerinde yoğunlaşıyor. Deniz göç yollarını kullanan türlerin yüzde 42’si yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunurken, risk altındaki 7 türden birisi hariç hepsinin Amerika kıtalarında yaşadığı, 2025’te ise ince gagalı kervançulluğunun neslinin tükendiğinin kesinleştiği ifade edildi.
İNSAN FAALİYETLERİ EN BÜYÜK TEHDİT
Kuş popülasyonlarındaki bu hızlı düşüşün temelinde insan kaynaklı etkenler yer alıyor. Tehdit altındaki türlerin 139’unu istilacı yabancı türler ve hastalıklar olumsuz etkilerken; tarım faaliyetleri ile iklim değişikliği 103’er türü, avcılık 99 türü, kirlilik 96 türü ve kentsel dönüşüm 71 türü tehdit ediyor. Koruma çabalarıyla durumu iyileşen 34 türe karşın, yaşam koşulları ağırlaşarak daha yüksek risk kategorisine gerileyen 102 tür bulunuyor. Göç yolları boyunca birden fazla tehlikeyle kümülatif olarak karşılaşan kuşlar için 120 BirdLife ortağı; sürdürülebilir tarım, habitat restorasyonu ve yasa dışı avcılığın önlenmesi gibi kritik koruma faaliyetlerini yürütüyor.
