Antalya’da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nde konuşan astronotlar, teknolojik gelişmelerle kronik hastalığı olanların da artık uzay yolculuğuna katılabileceğini açıkladı.
Antalya NEST Kongre Merkezi’nde devam eden 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), insanlı uzay görevlerinin geleceğine ışık tutuyor. Türkiye Uzay Ajansı ve SAHA İstanbul ev sahipliğinde düzenlenen etkinlikte, uzay yolculuklarının güvenliği, uzun süreli görevlerin fiziksel etkileri ve risk yönetimi masaya yatırıldı. “Astronotlarla Oturum: Uzay Uçuşları Artık İnsanlar İçin Güvenli mi?” başlıklı panelde uzman isimler önemli değerlendirmelerde bulundu.
SAĞLIK KRİTERLERİ VE TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜM
Türkiye’nin ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever, bilişim ve aviyonik teknolojilerindeki ilerlemelerin risk yönetimini çok daha verimli hale getirdiğini ifade etti. Geçmişte uygulanan katı sağlık kriterlerinin artık esnemeye başladığını belirten Atasever, diyabet gibi kronik rahatsızlıkları bulunan bireylerin, sağlık durumlarının güvenli şekilde yönetilmesi halinde ticari uzay istasyonlarına gidebileceğini kaydetti. Mikro yer çekiminin insan vücudundaki etkilerini azaltmaya yönelik yeni yöntemlerin geliştirilmesi, bu yolculuklara katılımı artıracak temel unsurlar arasında gösterildi.
UZUN SÜRELİ GÖREVLERDE RİSK VE PSİKOLOJİ
Oturuma katılan uluslararası uzmanlar, derin uzay yolculuklarında karşılaşılan zorluklara dikkat çekti. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) astronotu André Kuipers, Dünya’nın manyetik korumasından uzaklaşıldığında artan radyasyon tehlikesine ve insan hatalarını önlemek için alınan teknik tedbirlere değindi. Sierra Space yetkilisi Thomas Marshburn ise astronotların ruh sağlığının korunmasının önemini vurgulayarak; yeterli uyku, düzenli egzersiz ve dengeli beslenmenin psikolojik dayanıklılık için şart olduğunu belirtti. Vast başastronotu Andrew Feustel ise kontrolsüz riskin astronotluk kültüründe yeri olmadığını ve ekip çalışmasının başarıdaki anahtar rolünü hatırlattı.
YAPAY ZEKA VE HATA PAYININ AZALTILMASI
Axiom Space’ten Michael Lopez-Alegria, yapay zekanın araçlardaki olası arızaları önceden tespit edebileceğini ve özellikle Mars gibi uzak hedeflerde yaşanacak iletişim gecikmelerinde astronotlara destek olabileceğini aktardı. JAXA astronotu Naoko Yamazaki ise farklı kültürlerden gelen mürettebatın hata yapma riskini en aza indirmek için gösterge ve terminolojinin standartlaştırılması gerektiğini savundu. Uzmanlar, teknik önlemlerin yanı sıra şeffaflık ve hesap verebilirlik süreçlerinin uzay keşiflerinin geleceğinde kritik öneme sahip olduğu konusunda birleşti.
